Atención! Este sitio emprega cookies e tecnoloxías similares.

Máis información

Acepto

En cumprimento do artigo 22.2 da Lei de Servizos da Sociedade da Información e conforme ao disposto no artigo 5 da Lei Orgánica 15/1999, de 13 de dicembro, de Protección de Datos de Carácter Persoal e demais normativa ou recomendacións que resulten de aplicación (tales como a Guía de Cookies da Axencia Española de Protección de Datos-AEPD), DataLib Servizos Documentais, S.L. informa aos usuarios da web de que o acceso a este sitio implica a utilización de cookies.

Unha cookie é un ficheiro que se descarga no seu ordenador ao acceder a determinadas páxinas web. As cookies permiten a unha páxina web, entre outras cousas, almacenar e recuperar información sobre os hábitos de navegación dun usuario ou do seu equipo e, dependendo da información que conteñan e da forma en que utilice o seu equipo, poden utilizarse para recoñecer ao usuario. Tal como recolle a "Guía sobre el uso de las cookies" da AEPD, segundo a finalidade para a que se traten os datos obtidos a través das cookies, podemos distinguir entre:

- Cookies técnicas. Son aquelas que permiten ao usuario a navegación a través dunha páxina web, plataforma ou aplicación e a utilización das diferentes opcións ou servizos que nela existan como, por exemplo, controlar o tráfico e a comunicación de datos, identificar a sesión, acceder a partes de acceso restrinxido, recordar os elementos que integran un pedido, realizar o proceso de compra dun pedido, realizar a solicitude de inscrición ou participación nun evento, utilizar elementos de seguridade durante a navegación, almacenar contidos para a difusión de vídeos ou son ou compartir contidos a través de redes sociais.

- Cookies de personalización. Correspondería a aquelas que permiten ao usuario acceder ao servizo con algunhas características de carácter xeral predefinidas en función dunha serie de criterios no terminal do usuario como por exemplo serian o idioma, o tipo de navegador a través da cal accede ao servizo, a configuración rexional desde onde accede ao servizo, etc.

- Cookies de análise. Son aquelas que permiten ao responsable das mesmas, o seguimento e análise do comportamento dos usuarios dos sitios web aos que están vinculadas. A información recollida mediante este tipo de cookies utilízase na medición da actividade dos sitios web, aplicación ou plataforma e para a elaboración de perfís de navegación dos usuarios de ditos sitios, aplicacións e plataformas, co fin de introducir melloras en función do anlaíse dos datos de uso que fan os usuarios do servizo.

- Cookies publicitarias. Son aquelas que permiten a xestión, da forma máis eficaz posible, dos espazos publicitarios que, no seu caso, o editor incluíra nunha páxina web, aplicación ou plataforma dende a que presta o servizo solicitado en base a criterios como o contido editado ou a frecuencia na que se mostran os anuncios.

- Cookies de publicidade comportamental. Son aquelas que permiten a xestión, da forma máis eficaz posible, dos espazos publicitarios que, no seu caso, o editor incluíse nunha páxina web, aplicación ou plataforma dende a que presta o servizo solicitado. Estas cookies almacenan información do comportamento dos usuarios obtida a través da observación continuada dos seus hábitos de navegación, o cal permite desenvolver un perfil específico para mostrar publicidade en función do mesmo.

As aplicacións de terceiros nos prestan o servizo de medición e análise da audiencia das páxinas da nosa web, descarga de vídeos e documentos, facilitar e monitorizar a conexión e a publicación de contidos entre a web de Fervenzas Literarias e redes sociais como Facebook, Twitter, Linkedin...

A información que obteñen está relacionada co número de páxinas visitadas, idioma, rede social na que se publican as nosas novas, cidade ou rexión á que está asignada a dirección IP dende a que se accede, o número de novos usuarios, frecuencia, tempo e reincidencia das visitas, navegador e operador ou tipo de terminal dende o que se realiza a visita.

Asimesmo elas mesmas poden utilizar estes datos para mellorar os seus propios servizos e para ofrecer servizos a outras empresas. Pode coñecer eses outros usos dende as ligazóns indicadas.

O control das cookies instaladas no seu equipo debe facerse mediante a configuración das opcións do navegador que use:

En cumprimento do establecido no artigo 5 da Lei Orgánica 15/1999, de 13 de decembro, de Protección de Datos de Carácter Personal (en adiante, LOPD), informámoslle de modo expreso, preciso e inequívoco que a información que se obteña a través das cookies que se instalen no seu ordenador será utilizada coas seguintes finalidades: identificar a sesión e acceder a partes de acceso restrinxido.

Os destinatarios da información que se obteña a través das cookies que se instalen no seu ordenador serán as seguintes entidades: O editor responsable da web e responsable do tratamento: DataLib Servizos Documentais, S.L.

Palabras para un baleiro (Espiral Maior) de Baldo Ramos

Rate this item
(2 votes)

Palabras para un baleiro (Espiral Maior) de Baldo Ramos, XI Premio Fiz Vergara Vilariño do Concello de Sarria, proponnos unha dobre experiencia: o relato de ser pai e unha viaxe polos vértices da poesía.

Pecha o poeta de Celanova un ciclo iniciado con Raizames. Palabras para un baleiro é poesía, pero tamén é música. Como se dun lenzo se tratara o lector ve como Baldo Ramos debuxa o poema. Mergúllanos no baleiro, na claridade, no silencio. Reflexionamos coas súas palabras. Atopámonos nos límites da poesía e nela converxemos co poeta. Sentímolo como se fóramos nos mesmos. Velaquí un magnífico e fermoso traballo.

 

 


 

En Palabras para un baleiro mantén un diálogo co poema nun exercicio metapoético, pero tamén dirixe o seu discurso cara a súa filla. Únese dalgún xeito a simultaneidade do nacemento literario do poema co nacemento da túa primeira filla?

Eu empecei a escribir Palabras para un baleiro dous días despois de que nacera a miña filla, e no libro envorco esa dobre experiencia: dar a vida a unha criatura e outra experiencia máis literaria, máis metaliteraria, se se quere dicir así.

 

Qué supón dentro do seu discurso poético estas Palabras para un baleiro?

Con este libro tiven a conciencia de que o camiño poético que viña transitando nos últimos anos era un camiño que non podía dar máis de si.

Sinalaba un crítico sobre un libro meu anterior que el non sabía ata onde podía chegar eu escribindo porque non se podía chegar máis alá coas palabras. Daba a sensación de que o poema acoutábase en si mesmo e non tiña moita máis capacidade de desprazamento.

Neste libro, que rematei de escribilo en seis meses, fun mesturando o relato de ser pai co relato desa experiencia lindeira. Atoparme coa incapacidade, coa impotencia, de non saber ou poder dicir máis. De non ser capaz de levar a linguaxe máis ao extremo.

 

Baleirar o baleiro/ é aceptar/ o espazo concibido/como negación do discurso

Sempre intenta levar as palabras un pouco máis alá. Como comentaba vostede na resposta anterior, de levar a palabra ao extremo.

Eu considero que na poesía os escritores debemos forzar a linguaxe ao límite e intentar dicir o máximo posible co menor número de elementos. Chega o momento en que para min o poema convértese en algo transparente, e que detrás da transparencia non hai máis que baleiro. E detrás de todos estes textos hai un baleiro cara o que xa non se pode seguir avanzando e por iso, cando rematei este libro, en xaneiro do 2009, decidín non escribir máis nada porque tras ese baleiro o que compre é retroceder, reorientar o camiño. No libro hai esa mestura co relato de ser pai coa tensión literaria dos límites da poesía, ata onde se pode chegar coa palabra...

 

Mestura aquí o rol de poeta que da vida á poesía e o rol da poesía que da vida ao poeta. Ata onde o poeta e ata onde o poema?

Escribo dende os dezaoito anos e para min a escrita é unha experiencia case diaria. Non concibo a miña vida sen escribir. Alá polo ano 88 perdín un avó moi querido e tiven a necesidade de escribir para comunicar un sentimento que daquela me afogaba. Dende entón escribo practicamente a diario, como se tivese a necesidade de contarme a min mesmo as experiencias do día a día. Para min a literatura e a vida son dúas cousas indisociables. Penso que o camiño da vida á literatura e da literatura á vida é un camiño circular que se está constantemente retroalimentando o un do outro.

 

En Palabras para un baleiro está moi presente o medo a esquecer. Por veces parece que se aferra ao pasado e a vellas pantasmas para manterse / mantelos vivos. A fixación por ese pasado pode ser causante do medo ao porvir, ao que está por chegar?

No momento en que un se converte en pai -e supoño que isto lle pasará a outros pais- facemos un retroceso ao pasado e un entende mellor aos seus pais ou aos seus avós. Imaxínase como era el de neno. Entón, no momento en que eu me converto en pai, o que procuro é recuperar as miñas raíces. E intento recobrar dalgún xeito a miña orixe: esa Celanova que se está a quedar despoboada. A miña aldea materna é hoxe unha ruína, incluíndo a nosa casa matriz. Cando empezo a escribir este libro atópome coas miñas raíces, coas palabras dos meus avós e as leccións dos antergos. No libro fúndese pasado co futuro. E cando un revive o pasado é posible que haxa un medo a afrontar o futuro. Latexan aquí a partes iguais a esperanza da memoria co medo ao futuro.

 

A filosofía oriental considera a sunyata como unha especie de baleiro, un lugar onde a nada axuda a atoparse a un mesmo. Nembargantes neste traballo enche o baleiro de vida, e todo o que esta conleva: a dor, a ausencia, ... pero tamén a alegría de concibir un fillo.

Non me sinto herdeiro da cultura oriental aínda que o baleiro e o silencio axudan a atoparme a min mesmo. De todos os xeitos eu non considero o baleiro ou o silencio como algo negativo. O baleiro é un acubillo, un lugar onde poder refuxiarse. Facer que nas palabras entre o baleiro -algo parecido ao que intentaba obrar Chillida coa súa escultura- significa que as palabras son lugares habitables. Conseguir que dentro do poema haxa baleiro significa que ese baleiro é un lugar de acubillo para o lector.

 

Todo o que nace vive para morrer é unha das máximas da vida. Outra das obsesións que aparecen en Palabras para un baleiro é o da perdurabilidade.

Esa é unha obsesión que creo que temos todos. Eu dende logo. A sensación de conter a hemorraxia do tempo.

Tradicionalmente dise, aínda que eu a considere unha idea moi simple, que o artista pode evadirse da fugacidade do tempo creando cousas eternas. Son conceptos abstractos que non me acaban de convencer aínda que en verdade, cando escribes ou pintas ou desenvolves algún tipo traballo artístico, tes a sensación de que o tempo para; contense a fugacidade do tempo e sentimos, a partires desa contención, en que non todo está perdido. Para min escribir é confiar nun reencontro co que somos, de onde vimos.

Teño dito nalgunha outra entrevista que para min este libro é un descenso á orixe, non só ao pasado senón máis exactamente ao lugar onde se cruzan todos os camiños: pasado, futuro e presente. Nese cruce é onde o escritor sente que o tempo se frea. Denomínoo nalgúns textos como beleza, un lugar onde confías as cousas e onde atopas a satisfacción, ben nun trazo na pintura, na poesía cun verso.

 

Qué importancia dá ao movemento dos poemas? Por veces, o poema parece moverse dentro do libro, de cobrar vida de seu.

Que a palabra contida na páxina sexa capaz de propiciar en quen le unha sensación óptica ou intelectual de mobilidade é un bo síntoma. Eu penso que a maneira de conseguir ese efecto posiblemente sexa cun emprego do ritmo moi traballado.

Pilar Pallarés, membro do xurado que me outorgou o premio, destacou que Palabras para un baleiro era un libro con moito ritmo, con moita música. Creo que é un libro que segue un pouco a música desta experiencia vital de ser pai, pero tamén a práctica literaria de enfrontarse todos os días coa palabra nun efecto de vaivén, de ir e vir.

 

Dentro do claustrofóbico que pode ser por veces o poemario, desa sensación perenne de condena, cales son os elementos aos que se aferra a súa poesía para sobrevivir?

Nunha primeira lectura si que pode dar esa sensación de escuridade, de que nace dunha experiencia negativa. Pero por outra banda, lido en conxunto, creo que é un libro cheo de luz, rebordante de transparencia.

Os textos contan experiencias vitais vividas por todos, como é a vertixe polo paso do tempo, a vellez, o desencanto ao ver que os paraísos que habitaches desapareceron, o desexo de quer volver aos lugares orixinais,...

Gamoneda dicía nunha ocasión que a poesía debe de ser contraditoria. A contradición como motor da poesía. Entón si que hai algo negativo, pero tamén está satisfacción de ver nacer e de ser pai. Creo que en Palabras para un baleiro luces e sombras están compensadas.

 

Contra o final do libro escribe: este libro pecha unha porta. Cicatriza con Palabras para un baleiro unha ferida aberta na poética de Baldo Ramos? Cara onde irá a poesía de Baldo Ramos a partires de agora?

Un poeta arxentino chamado Roberto Juarroz, ao que admiro moito, publicou un total de catorce libros na súa vida e titulounos todos do mesmo xeito. O primeiro era Poesía vertical I e o último Poesía vertical XIV. Eu concibo o poema como unha estrutura vertical. A verticalidade da miña poética é o que me levou precisamente a este abismo, no que considero que non podo ir máis alá.

No caso de que volva a escribir de novo teño moi claro que a formulación de partida será horizontal, en lugar de vertical. Concibir os libros dunha maneira totalmente distinta, dun xeito máis narrativo, máis lineal... Presinto que o vindeiro libro, se chego a escribilo, nacerá con esa perspectiva.

 

 

 

 

 

 Teo, Febreiro do 2010

Partilla nas redes sociais:

Submit to TwitterSubmit to FacebookSubmit to LinkedInSubmit to DeliciousSubmit to DiggSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to Technorati

Buscar en De actualidade >

Axenda >

Lun Mar Mer Xov Ven Sab Dom